Blog ·

EU wil dark patterns verbieden: wat je ervan herkent als je gokt

Op 11 november presenteerde de Europese Commissie in Brussel de Digital Fairness Act: een voorstel om misleidende ontwerptrucs op websites en in apps te verbieden en om functies die tot dwangmatig gebruik aanzetten uitschakelbaar te maken. Het is een voorstel en nog geen wet. Wie wil stoppen met gokken, herkent de trucs meteen. Wat er is voorgesteld en wat je zelf al kunt doen, lees je hier.

Iemand aan een bureau doet een kistje op slot

Wat is er gebeurd?

Op woensdag 11 november presenteerde de Europese Commissie in Brussel een voorstel voor de Digital Fairness Act. Het gaat om nieuwe Europese regels voor consumenten bij online winkelen en digitale diensten. Het voorstel geldt voor de hele Europese Unie, dus ook voor Nederland en België, maar het is nog geen wet: het Europees Parlement en de lidstaten in de Raad moeten er eerst over praten en beslissen. Dat kost tijd.

Volgens de berichtgeving wil de Commissie zogeheten dark patterns verbieden. Dat zijn ontwerptrucs die je naar een beslissing duwen die je niet van plan was, zoals de valse melding dat iets bijna uitverkocht is. Daarnaast moeten mensen functies kunnen uitzetten die aanzetten tot overmatig of dwangmatig gebruik. Genoemd worden onder meer automatisch afspelen, beloningen voor wie elke dag terugkomt en meldingen die niets met je eigen activiteit te maken hebben. Voor minderjarigen wil de Commissie gokachtige mechanismen in spellen verbieden, zoals betalen om te winnen of om verder te komen, en er komen regels voor betaalde lootboxes. Bedrijven die zich niet aan de regels houden, zouden in grote grensoverschrijdende zaken een boete kunnen krijgen tot zes procent van hun wereldwijde jaaromzet.

Het voorstel is geen gokwet. Het gaat over digitale diensten in het algemeen. Een Nederlandse vaksite over gokken schreef er op 13 november over vanwege het belang voor spelers bij goksites.

De les: het ontwerp duwt, ook als jij nee wilt zeggen

Lees de lijst nog eens en denk aan een goksite of gokapp. Een klok die aftelt bij een aanbod. Een bericht dat je terugroept na een week stilte. Een beloning als je vandaag weer inlogt. Een volgende ronde die al begint voordat je hebt besloten of je door wilt. Het zijn dezelfde soorten duwtjes, en ze komen op het moment dat je het minst weerstand hebt.

Dat is het nuttige aan dit nieuws. In Brussel wordt nu hardop gezegd dat zulke trucs gemaakt zijn om gedrag te sturen. Ben je vaker teruggegaan dan je wilde, dan lag dat niet alleen aan jouw wilskracht. Er werd aan je getrokken. Hoe dat bij aanbiedingen werkt, lees je in gratis weddenschap en bonus: hoe werkt het echt? En over het gevoel dat je er net naast zat: het ‘bijna gewonnen’-gevoel.

Wat je zelf kunt doen, zonder op Brussel te wachten

Een Europese wet is er niet volgende maand. Wat je vandaag op je eigen telefoon regelt, werkt vanavond al.

  1. Zet de meldingen uit. Zet meldingen van gokapps uit, schrijf je uit voor e-mails en verberg gok-sms'jes met een berichtenfilter. Een duw die je niet ziet, hoef je niet te weerstaan.
  2. Geloof de klok niet. „Nog maar twee uur geldig” is bedoeld om je te laten haasten. Een aanbod dat morgen weg is, heb je morgen ook niet nodig.
  3. Zet er een drempel tussen. Schrijf je in bij Cruks; dat sluit je uit bij legale Nederlandse aanbieders (in België via EPIS). Hoe het werkt, staat in de gids over Cruks. Sites zonder vergunning raadplegen dat register niet. Daarvoor heb je een filter op je telefoon nodig: zie goksites blokkeren op je iPhone.
  4. Haal betaalmiddelen weg. Verwijder opgeslagen kaarten en wallets, zodat storten niet meer in één tik gaat.
  5. Vertel het iemand. Bij Loket Kansspel kun je gratis en anoniem praten, ook als je het voor een naaste vraagt.

Er is een weg naar buiten, en die begint klein

Het kan vreemd opluchten om te lezen dat er aan je getrokken werd. Het verandert niets aan wat er is gebeurd, maar wel aan wat je er nu mee doet: je hoeft niet sterker te worden dan een ontwerp, je kunt het ontwerp buiten de deur houden. Mensen stoppen met gokken, ook na jaren, en bijna niemand doet dat alleen. Een goede eerste stap deze week: zet één soort melding uit en vertel één persoon waar je mee bezig bent. De hele route staat in de gids stoppen met gokken.

Watchover zet zelf een drempel neer. Goksites gaan niet open in Safari, Chrome of in-app browsers, en de sms-filter verbergt gokberichten voordat jij ze ziet. Je vergrendelt de bescherming op een rustig moment. Wordt hij toch uitgezet, dan hoort iemand die je vertrouwt het binnen minuten. Die persoon ziet nooit welke site, je geschiedenis, locatie of berichten. Het drangscherm is altijd gratis, en de rol van maatje ook. Een garantie bestaat niet, maar een duw die niet aankomt, is makkelijker te laten gaan.

Bronnen: The Brussels Times, 12 november 2026; Osborne Clarke, 13 november 2026; CasinoNieuws.nl, 13 november 2026.

Veelgestelde vragen

Wat zijn dark patterns?

Dark patterns zijn ontwerptrucs op websites en in apps die je naar een beslissing duwen die je niet van plan was, zoals een valse melding dat iets bijna uitverkocht is. De Europese Commissie stelde op 11 november 2026 voor om zulke trucs te verbieden.

Is de Digital Fairness Act al een wet?

Nee. Het is een voorstel van de Europese Commissie. Het Europees Parlement en de lidstaten moeten er nog over beslissen, en dat kost tijd. Wat je op je eigen telefoon regelt, zoals meldingen uitzetten en goksites blokkeren, werkt meteen.

Dit bericht is bedoeld als informatie en vervangt geen medische diagnose of behandeling.