Πώς να πεις στην οικογένειά σου ότι παίζεις τζόγο

Γιατί είναι τόσο δύσκολο

Ο τζόγος είναι ένα μυστικό που μεγαλώνει. Όσο περνά ο καιρός, έχεις να εξηγήσεις περισσότερα: τις ώρες, τα χρήματα, τα μικρά ψέματα που τον κράτησαν κρυφό. Η ντροπή λέει ότι αν μιλήσεις θα τα χάσεις όλα. Στην πράξη, οι περισσότερες οικογένειες έχουν ήδη καταλάβει ότι κάτι δεν πάει καλά. Πολλοί λένε μετά ότι η σιωπή ήταν πιο βαριά από την αλήθεια.

Δεν χρειάζεται να το πεις σε όλους ταυτόχρονα ούτε να το πεις τέλεια. Αρκεί να ξεκινήσεις.

Διάλεξε τον άνθρωπο και τη στιγμή

• Ξεκίνα από έναν άνθρωπο. Εκείνον που θα ακούσει πρώτα και θα αντιδράσει μετά. Οι υπόλοιποι μπορούν να ακολουθήσουν.
• Διάλεξε μια ήρεμη, ιδιωτική ώρα. Όχι μέσα σε καβγά, όχι αμέσως μετά από μια απώλεια, όχι μπροστά στα παιδιά, όχι στο τηλέφωνο ανάμεσα σε δουλειές. Ούτε στο τραπέζι της Κυριακής με όλο το σόι.
• Άφησε χρόνο μετά. Μην το πεις πέντε λεπτά πριν φύγει κάποιος. Η κουβέντα θέλει χώρο.
• Μην το κάνεις μέσα στην παρόρμηση. Αν περνάς δύσκολη νύχτα, πέρασέ την πρώτα. Το άρθρο γιατί η παρόρμηση για τζόγο έρχεται τη νύχτα σε βοηθά σε αυτό.

Τι λες πρώτο

Η πρώτη φράση μετράει περισσότερο, γιατί δίνει τον τόνο. Κράτα την σύντομη και απλή. Για παράδειγμα:

• «Έχω να σου πω κάτι δύσκολο. Παίζω τζόγο και έχει ξεφύγει.»
• «Στο λέω γιατί θέλω να σταματήσω και δεν θέλω να το κάνω μόνος.»

Μετά πες όσα ξέρεις και μην προσθέσεις όσα δεν ξέρεις. Δεν χρειάζεται να έχεις τα ακριβή ποσά στο χέρι, αλλά μην τα μικρύνεις. Απόφυγε το «δεν είναι και τόσο σοβαρό» ή το «έγινε μόνο λίγες φορές» αν δεν ισχύει: μια μικρότερη εκδοχή της ιστορίας που αποκαλύπτεται αργότερα πονά περισσότερο από ολόκληρη την αλήθεια τώρα.

Η κουβέντα για τα χρήματα

Τα χρήματα είναι συνήθως το κομμάτι που τρομάζει περισσότερο. Βοηθά να το δεις ως ξεχωριστό βήμα. Πες καθαρά αν υπάρχουν χρέη και περίπου πόσα, σε ευρώ. Αν δεν ξέρεις ακόμα, πες το και κλείστε να καθίσετε μαζί να τα μετρήσετε. Μη ζητήσεις από τον άλλον να τα εξοφλήσει στην πρώτη κουβέντα. Η ΕΕΕΠ συμβουλεύει μάλιστα τους συγγενείς να μην εξοφλούν τα χρέη του παίκτη και να μην του δανείζουν χρήματα, και έχει λόγο: ένα πρόχειρο «κάλυψέ με αυτή τη φορά» συχνά ανοίγει τον κύκλο ξανά. Καλύτερο πρώτο βήμα είναι μια κοινή, γραπτή λίστα με ό,τι οφείλεται και ένα σχέδιο για το ποιος κρατά τα χρήματα προς το παρόν. Στο άρθρο πρώτες 30 μέρες χωρίς τζόγο: σχέδιο για τα χρήματα θα βρεις ένα που μπορείς να δανειστείς.

Πώς μπορεί να αντιδράσουν

Περίμενε έντονες αντιδράσεις: θυμό, δάκρυα, σιωπή, ερωτήσεις που τσούζουν. Ο θυμός συχνά είναι φόβος με άλλο ρούχο. Δεν χρειάζεται να αμυνθείς ούτε να διορθώσεις τα συναισθήματά τους εκείνη τη στιγμή. Το «καταλαβαίνω γιατί θυμώνεις» αρκεί. Αν ανέβει πολύ η ένταση, μπορείς να πεις «να σταματήσουμε λίγο και να τα πούμε αύριο;», αρκεί να γυρίσεις πράγματι.

Η εμπιστοσύνη δεν γυρίζει με μία κουβέντα. Την ξαναχτίζουν οι εβδομάδες που ακολουθούν: να είσαι ειλικρινής όταν είναι άβολο και να κάνεις πιο δύσκολο το κρυφό γλίστρημα.

Μετά την κουβέντα

Στην Ελλάδα, αν ο τζόγος έχει φτάσει σε καζίνο, η ΕΕΕΠ προβλέπει ότι και σύζυγος, γονείς ή παιδιά μπορούν να ζητήσουν τον αποκλεισμό ενός παίκτη. Στο άρθρο αυτοαποκλεισμός ΕΕΕΠ και μαύρη λίστα βλέπεις τι ισχύει για τα αδειοδοτημένα και τι όχι. Αν θέλεις και συνομιλία με ειδικό, δες τον ΕΟΠΑΕ ή τους Ανώνυμοι Τζογαδόροι.

Αν η οικογένειά σου θέλει να βοηθήσει αλλά δεν ξέρει πώς, το άρθρο πώς να βοηθήσω κάποιον να κόψει τον τζόγο γράφτηκε γι' αυτούς. Κι αν έχεις ήδη γλιστρήσει από την τελευταία φορά που μιλήσατε, το Ξαναέπαιξα. Τι κάνω τώρα; είναι για εκείνο το πρωί. Για τη γενική εικόνα δες τον οδηγό πώς να σταματήσεις τον τζόγο.